MATURA
Egzamin maturalny od 2010 roku
w pytaniach i odpowiedziach
1. Co daje egzamin maturalny?
Egzamin maturalny zapewnia:
a) jednolitość zadań i kryteriów oceniania w całym kraju,
b) porównywalność wyników,
c) obiektywizm oceniania (kodowane prace maturalne, oceniane przez zewnętrznych egzaminatorów),
d) rzetelność oceniania (wszystkie oceny są weryfikowane)
e) możliwość ubiegania się o przyjęcie na uczelnię bez konieczności zdawania egzaminu wstępnego.
2. Jakie są podstawowe zasady egzaminu maturalnego?
1. Egzamin maturalny sprawdza wiadomości i umiejętności określone w Standardach wymagań egzaminacyjnych.
2. Egzamin jest przeprowadzany dla absolwentów:
a) liceów ogólnokształcących,
b) liceów profilowanych,
c) techników,
d) uzupełniających liceów ogólnokształcących,
e) techników uzupełniających.
3. Egzamin składa się z części ustnej, ocenianej przez nauczycieli w szkole i części pisemnej, ocenianej przez egzaminatorów zewnętrznych.
4. Harmonogram przebiegu egzaminów ustala dyrektor CKE i ogłasza go na stronie internetowej CKE.
3. Jakie egzaminy trzeba obowiązkowo zdawać na maturze?
1. Obowiązkowe są egzaminy z:
a) języka polskiego – w części ustnej i pisemnej,
b) języka obcego nowożytnego – w części ustnej i pisemnej,
c) matematyki
2. Absolwenci szkół i oddziałów z nauczaniem języka mniejszości narodowej, oprócz obowiązkowych egzaminów wymienionych w punkcie 1., zdają dodatkowo egzamin z języka ojczystego w części ustnej i pisemnej.
3. Egzaminy obowiązkowe wymienione w pkt. 1. i 2. zdawane są na poziomie podstawowym.
Egzamin z języka obcego nowożytnego nauczanego w klasach dwujęzycznych zdawany jest zarówno w części ustnej, jak i pisemnej na poziomie dwujęzycznym.
4. Z jakich przedmiotów dodatkowych można zdawać maturę?
Absolwent może zdawać w danej sesji egzamin maturalny z jednego, dwóch lub trzech przedmiotów dodatkowych:
a) języka obcego nowożytnego, innego niż obowiązkowy w części ustnej i pisemnej na poziomie podstawowym lub na poziomie rozszerzonym,
b) języka obcego nowożytnego, tego samego co w części obowiązkowej - w części ustnej i pisemnej, na poziomie rozszerzonym,
c) języka mniejszości etnicznej – w części ustnej i/lub w części pisemnej, (w części pisemnej na poziomie podstawowym lub rozszerzonym)
d) języka kaszubskiego – tylko w części ustnej lub tylko w części pisemnej lub w obu częściach,
e) języka mniejszości narodowej – w części pisemnej na poziomie podstawowym lub rozszerzonym a w przypadku osób zdających ten język jako obowiązkowy, wyłącznie na poziomie rozszerzonym,
f) w części pisemnej z przedmiotów wybranych przez zdającego spośród następujących: biologia, chemia, filozofia, fizyka i astronomia, geografia, historia, historia muzyki, historia sztuki, informatyka, język łaciński i kultura antyczna, język polski, matematyka, wiedza o społeczeństwie, wiedza o tańcu, język mniejszości narodowej. Egzamin można zdawać na poziomie podstawowym lub rozszerzonym z wyjątkiem języka polskiego i matematyki, które zdawane są na poziomie rozszerzonym.
5. Na jakim poziomie będzie można zdawać poszczególne egzaminy?
1. Egzaminy z przedmiotów obowiązkowych zdawane są tylko na poziomie podstawowym z wyjątkiem części ustnej języka polskiego i języka mniejszości narodowej, dla których nie określa się poziomu.
2. Egzamin z przedmiotów dodatkowych jest zdawany na poziomie podstawowym albo rozszerzonym z wyjątkiem języka polskiego, matematyki, języka obcego nowożytnego (tego samego co obowiązkowy), języka mniejszości narodowej (zdawanego również jako obowiązkowy), które w części dodatkowej są zdawane na poziomie rozszerzonym.
3. Wyboru poziomu egzaminu z danego przedmiotu dodatkowego zdający dokonuje w pisemnej deklaracji składanej przewodniczącemu szkolnego zespołu egzaminacyjnego na początku nauki w klasie maturalnej i potwierdzonej do 7 lutego roku, w którym przystępuje do egzaminu.
6. Gdzie można zdawać maturę?
1. Maturę zdaje się w szkole, którą ukończył zdający.
2. W szczególnych wypadkach może zaistnieć konieczność zdawania części ustnej egzaminu z języków obcych poza własną szkołą (np. z powodu braku nauczycieli danego języka).
3. Zdający, którzy ukończyli szkołę w latach poprzednich, a ich szkoła została zlikwidowana lub przekształcona, są kierowani do szkoły wyznaczonej przez komisję okręgową.
7. Kiedy można zdawać maturę?
1. Maturę można zdawać raz w roku, w maju, według harmonogramu ustalonego przez dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
2. Osoby, które z poważnych przyczyn zdrowotnych lub losowych nie mogą przystąpić do egzaminu maturalnego z jednego lub więcej przedmiotów w wyznaczonym w maju terminie, mogą w dniu egzaminu złożyć do dyrektora OKE udokumentowany wniosek za pośrednictwem dyrektora szkoły o wyrażenie zgody na przystąpienie przez nich do egzaminu z danego przedmiotu lub przedmiotów w terminie dodatkowym w czerwcu.
8. Jakie warunki muszą być zapewnione w sali egzaminacyjnej?
1. Sala, w której jest przeprowadzany egzamin, musi spełniać warunki określone w przepisach bhp i przepisach ppoż.
2. Do sali egzaminacyjnej, w której jest przeprowadzana dana część egzaminu maturalnego, nie można wnosić żadnych urządzeń telekomunikacyjnych ani korzystać z nich w tej sali, pod groźbą unieważnienia egzaminu.
3. Podczas części pisemnej przy stoliku może siedzieć wyłącznie jeden zdający.
4. Na stolikach w trakcie pisania mogą znajdować się jedynie arkusze egzaminacyjne, przybory pomocnicze i pomoce dopuszczone przez dyrektora CKE.
5. Zdający chory lub niepełnosprawny może korzystać podczas egzaminu z leków i innych pomocy medycznych przepisanych przez lekarza lub koniecznych ze względu na chorobę lub niepełnosprawność.
6. Posiłki dla zdających i egzaminatorów mogą być dostępne jedynie na zewnątrz sali egzaminacyjnej poza czasem przeznaczonym na egzamin.
9. Jak powinien być zorganizowany egzamin?
1. W skład zespołu przedmiotowego przeprowadzającego egzamin ustny wchodzi dwóch nauczycieli danego języka, z których co najmniej jeden musi być zatrudniony w innej szkole. W skład zespołu nie może wchodzić nauczyciel uczący danego zdającego w klasie maturalnej.
2. W skład zespołu nadzorującego przebieg egzaminu pisemnego w danej sali wchodzi co najmniej trzech nauczycieli, z których co najmniej jeden musi być zatrudniony w innej szkole. W skład zespołu nie mogą wchodzić nauczyciele danego przedmiotu oraz wychowawca zdających.
3. Egzamin pisemny przebiega zgodnie z harmonogramem określonym przez dyrektora CKE. Szczegóły dotyczące pracy z arkuszem egzaminacyjnym z poszczególnych przedmiotów określa każdorazowo informacja zawarta na pierwszej stronie w arkuszu egzaminacyjnym.
4. W czasie egzaminu pisemnego w sali egzaminacyjnej przebywają co najmniej trzej członkowie zespołu nadzorującego.
5. W czasie egzaminu zdający nie powinni opuszczać sali egzaminacyjnej. Przewodniczący zespołu może zezwolić na opuszczenie sali tylko w szczególnie uzasadnionej sytuacji, po zapewnieniu warunków wykluczających możliwość kontaktowania się zdającego z innymi osobami, z wyjątkiem osób udzielających pomocy medycznej.
6. Członkowie zespołu nadzorującego przebieg egzaminu nie mogą udzielać wyjaśnień dotyczących zadań egzaminacyjnych, ani ich komentować.
7. W przypadku stwierdzenia niesamodzielnego rozwiązywania zadań egzaminacyjnych lub zakłócania przebiegu egzaminu przewodniczący zespołu egzaminacyjnego przerywa egzamin danej osoby, prosi o opuszczenie sali egzaminacyjnej i unieważnia egzamin zdającego z danego przedmiotu.
8. Arkusze egzaminacyjne są zbierane po zakończeniu egzaminu lub każdej jego części i są pakowane do zwrotnych kopert w obecności przedstawiciela zdających.
10. Jak sprawdzane są pracei ogłaszane wyniki matury?
1. Poszczególne arkusze egzaminacyjne z każdego przedmiotu są sprawdzane i oceniane według jednolitych kryteriów ustalonych przez Komisję Centralną przez egzaminatorów zewnętrznych, przeszkolonych przez okręgowe komisje egzaminacyjne i wpisanych do ewidencji egzaminatorów.
2. Wynik egzaminu jest wyrażony w procentach.
3. Wynik egzaminu z dodatkowego przedmiotu nie ma wpływu na zdanie egzaminu, ale odnotowuje się go na świadectwie dojrzałości.
4. Komisja okręgowa sporządza listę osób, zawierającą uzyskane przez te osoby wyniki, i przesyła ją do szkoły wraz ze świadectwami dojrzałości.
11. Kiedy egzamin maturalny uznawany jest za zdany?
Egzamin jest zdany, jeżeli zdający z każdego z egzaminów z trzech obowiązkowych przedmiotów (w przypadku języków zarówno w części ustnej, jak i pisemnej), uzyskał minimum 30% punktów możliwych do uzyskania za dany egzamin. Zdający, który zdał egzamin otrzymuje świadectwo dojrzałości i jego odpis wydane przez komisję okręgową.
12. Kiedy egzamin maturalny uznawany jest za niezdany?
Egzamin uważa się za niezdany jeżeli zdający z któregokolwiek egzaminu obowiązkowego, w części ustnej lub pisemnej:
a) otrzymał mniej niż 30% punktów możliwych do uzyskania na zdawanym poziomie,
b) w trakcie egzaminu stwierdzono, że zdający pracuje niesamodzielnie, zakłóca przebieg egzaminu, używa urządzeń telekomunikacyjnych lub elektronicznych nośników danych i jego egzamin został przerwany i unieważniony,
c) w trakcie sprawdzania prac egzaminator stwierdził niesamodzielność rozwiązywania zadań egzaminacyjnych i unieważniono egzamin.
13. Czy niezdanie ustnej części jednego ze zdawanych języków przerywa zdawanie dalszej części egzaminu?
Nie przerywa. Zdający przystępuje do kolejnych egzaminów we wcześniej ogłoszonych terminach.
14. Czy prace maturalne po sprawdzeniu udostępniane będą do wglądu dla zdającego?
Na wniosek zdającego komisja okręgowa udostępnia zdającemu do wglądu sprawdzone arkusze, w miejscu i czasie określonym przez dyrektora OKE.
15. Czy można powtarzać niezdany egzamin?
1. Absolwent, który przystąpił do wszystkich egzaminów z przedmiotów obowiązkowych w części ustnej i pisemnej i nie zdał jednego egzaminu (ustnego lub pisemnego), może przystąpić ponownie do egzaminu z tego przedmiotu, na tym samym poziomie w sesji poprawkowej w sierpniu. Do egzaminu w sesji poprawkowej nie może przystąpić zdający, któremu unieważniono egzamin.
2. Absolwent, który nie zdał egzaminu z określonego przedmiotu obowiązkowego, może przystąpić ponownie do egzaminu z tego przedmiotu w kolejnych sesjach egzaminacyjnych w okresie 5 lat od daty pierwszego egzaminu.
3. Po upływie 5 lat od daty pierwszego egzaminu absolwent, o którym mowa w pkt 2., zdaje powtórny egzamin w pełnym zakresie.
4. Przy powtórnym egzaminie z języka obcego absolwent może wybrać inny język obcy.
16. Czy można podwyższyć wynik uzyskany na egzaminie?
Absolwent, który chce podwyższyć wynik egzaminu z jednego lub kilku przedmiotów, ma prawo przystąpić ponownie do egzaminu w kolejnych latach.
17. Czy można zdawać inne przedmioty dodatkowe?
Absolwent ma prawo zdawać egzaminy z kolejnych przedmiotów dodatkowych, jednak nie więcej niż z trzech przedmiotów w danej sesji. Wyniki tych egzaminów odnotowywane są w aneksie do świadectwa dojrzałości.
18. Jakie uprawnienia zdającemu daje udział w olimpiadzie przedmiotowej?
1. Laureaci i finaliści olimpiad przedmiotowych są zwolnieni z egzaminu z danego przedmiotu. Wykaz olimpiad zwalniających z egzaminu maturalnego w danym roku ogłasza Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na stronie internetowej CKE na dwa lata przed terminem egzaminu.
2. Laureatom i finalistom olimpiad uprawnienie wymienione w pkt 1. przysługuje także wtedy, gdy przedmiot nie był objęty szkolnym planem nauczania danej szkoły.
3. Osoba zwolniona z egzaminu będzie miała na świadectwie dojrzałości wpisaną informację zwolnieniu z egzaminu oraz równoważności z uzyskaniem 100% punktów na poziomie rozszerzonym oraz o uzyskanym na olimpiadzie tytule.
19. Jaki wpływ na świadectwo maturalne będą miały oceny uzyskane w szkole ponadgimnazjalnej?
Oceny uzyskane w szkole ponadgimnazjalnej znajdą się na świadectwie ukończenia szkoły, natomiast na świadectwie dojrzałości są zamieszczone tylko wyniki egzaminów maturalnych.
20. Czy zdawanie matury jest konieczne, aby ukończyć szkołę?
Można ukończyć szkołę i nie przystąpić do matury, ponieważ nie jest ona egzaminem obowiązkowym. Jedynie te osoby, które będą chciały kontynuować naukę w wyższej uczelni, muszą zdać egzamin maturalny. Podobnie do niektórych szkół policealnych nie wystarczy świadectwo ukończenia szkoły, ale jest wymagane świadectwo dojrzałości.
21. Na jakich zasadach zdają egzamin absolwenci niepełnosprawni?
1. Absolwenci niepełnosprawni lub niesprawni czasowo przystępują do egzaminu w powszechnie obowiązujących terminach i według obowiązujących wymagań egzaminacyjnych, w warunkach i w formie dostosowanych do rodzaju niesprawności, po przedłożeniu dyrektorowi szkoły orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania.
2. Za zapewnienie warunków i formy przeprowadzania egzaminu odpowiednich do możliwości zdających niepełnosprawnych odpowiada dyrektor szkoły.
22. Czy osoby z dysleksją rozwojową będą rozwiązywać inne zadania niż pozostali zdający?
Na poziomie maturalnym dla osób z dysleksją, które przedłożyły opinie poradni psychologiczno-pedagogicznej nie przewiduje się różnicowania arkuszy ani wydłużenia czasu ich rozwiązywania. Możliwe jest jedynie zastosowanie odrębnych kryteriów oceniania prac pisemnych z języka polskiego i języka obcego.
23. W jakich sytuacjach można złożyć odwołanie?
1. Jeżeli w trakcie egzaminu w części ustnej lub pisemnej nie były przestrzegane przepisy dotyczące sposobu jego przeprowadzenia, absolwent może w terminie 2 dni od daty egzaminu zgłosić zastrzeżenia do dyrektora komisji okręgowej.
2. Dyrektor komisji okręgowej rozpatruje zgłoszone zastrzeżenia w terminie 7 dni od daty ich otrzymania.
3. Rozstrzygnięcia dyrektora komisji okręgowej są ostateczne.
4. Nie przysługuje odwołanie od wyniku egzaminu ani do Dyrektora CKE, ani do Ministra Edukacji Narodowej, ani do Sądu Administracyjnego.
24. Jaka będzie matura absolwentów szkół z ojczystym językiem mniejszości narodowych?
Absolwenci szkół lub oddziałów z językiem nauczania mniejszości narodowych mogą zdawać na egzaminie przedmiot lub przedmioty w języku polskim lub – z wyjątkiem języka polskiego oraz treści dotyczących historii Polski i geografii Polski - w języku danej mniejszości narodowej. Wyboru języka, w którym będzie zdawany przedmiot, absolwent dokonuje w deklaracji, o której mowa w pytaniu 5.
25. Czy matura zapewni dostanie się na wybrany kierunek studiów?
Matura nie daje gwarancji automatycznego dostania się na studia. Warunki rekrutacji na daną uczelnię ustala senat tej uczelni i ogłasza do 30 maja roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym absolwent będzie uczestniczył w rekrutacji. Ustawa o szkolnictwie wyższym zastrzega, że uczelnie mogą organizować egzaminy np. sprawnościowe związane z wybranym kierunkiem studiów. To znaczy, jeżeli kandydat na studia zdał na maturze egzamin z wymaganego na dany wydział przedmiotu, to jego wynik z egzaminu maturalnego będzie brany pod uwagę w postępowaniu kwalifikacyjnym.
źródło: Aneks do informatorów o egzaminie maturalnym od 2008 i 2009 roku. CKE
Więcej informacji na stronach: http://www.oke.gda.pl oraz http://www.cke.edu.pl